7 thay đổi quan trọng về thuế từ 01/7/2026

Bài viết cập nhật theo Luật Quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Nghị định 254/2026/NĐ-CP

Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cùng bắt đầu có hiệu lực, kéo theo bốn nghị định hướng dẫn cũng thi hành từ ngày này. Đây là đợt thay đổi về thuế lớn nhất trong nhiều năm, chạm tới cả cách tính thuế của người làm công ăn lương lẫn cách cơ quan thuế kiểm tra và thu hồi nợ. Dưới đây là bảy thay đổi doanh nghiệp và người nộp thuế cần nắm.

Xem thêm: Những luật có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026

1. Biểu thuế thu nhập cá nhân rút từ 07 bậc xuống 05 bậc

Tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, biểu thuế luỹ tiến từng phần áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công được rút gọn còn năm bậc.

Việc giãn khoảng cách giữa các bậc làm giảm hiện tượng thu nhập tăng nhẹ đã nhảy sang bậc thuế cao hơn, vốn là điểm bị phản ánh nhiều nhất ở biểu thuế cũ.

2. Nâng mức giảm trừ gia cảnh

Tại khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng một tháng, tương ứng 186 triệu đồng một năm. Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng một tháng.

Tại khoản 3 Điều 10, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế. Đây là chỗ hai vợ chồng cùng đăng ký một người con hoặc cùng đăng ký cha mẹ hay bị trùng, dẫn tới bị loại khi quyết toán.

3. Mở rộng danh mục thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân

Tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, danh mục thu nhập được miễn thuế nâng lên 21 nhóm, trong đó có những nhóm hoàn toàn mới:

• Tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
• Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả nhiệm vụ được thương mại hóa.
• Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm.
• Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các bon; tiền lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành.
• Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của chủ doanh nghiệp tư nhân và chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

4. Thêm các trường hợp miễn thuế và giảm thuế có thời hạn

Tại Điều 5 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 bổ sung bốn trường hợp ưu đãi mới bên cạnh trường hợp giảm thuế do thiên tai, tai nạn, bệnh hiểm nghèo đã có từ trước:

• Miễn thuế 05 năm đối với tiền lương, tiền công của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, làm việc tại dự án trong khu công nghệ số tập trung, dự án nghiên cứu và sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, hệ thống trí tuệ nhân tạo, hoặc hoạt động đào tạo nhân lực công nghiệp công nghệ số.
• Miễn thuế 05 năm đối với tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược thuộc danh mục được ưu tiên.
• Miễn thuế đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ 02 năm trở lên kể từ ngày mua.
• Giảm 50% thuế đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản, trong thời hạn do Chính phủ quy định.

5. Kiểm tra thuế chuyển sang quản lý rủi ro và kiểm tra từ xa

Tại khoản 1 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, việc kiểm tra thuế áp dụng quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin, ưu tiên kiểm tra trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử. Doanh nghiệp bị đưa vào diện kiểm tra chủ yếu do hệ thống chấm điểm rủi ro trên dữ liệu đã khai, chứ không còn phụ thuộc nhiều vào kế hoạch kiểm tra định kỳ như trước.

Cũng tại Điều 22, nội dung, phạm vi và thời gian kiểm tra của cơ quan thuế không được trùng lặp với cơ quan thanh tra, cơ quan kiểm tra và Kiểm toán nhà nước, trừ trường hợp có bằng chứng, căn cứ vi phạm cần kiểm tra lại. Đây là căn cứ để doanh nghiệp từ chối một cuộc kiểm tra trùng nội dung với đợt vừa kết thúc.

6. Quy định lại về cưỡng chế nợ thuế

Tại Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025, mốc bị cưỡng chế là nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp. Ngoài ra còn các trường hợp hết thời hạn gia hạn mà vẫn nợ, có nợ nhưng không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc phát tán tài sản, không chấp hành quyết định xử phạt, và đã bị xử phạt về hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra thuế nhưng vẫn tiếp tục không chấp hành.

Tại khoản 1 Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025, danh sách biện pháp cưỡng chế được bổ sung việc thu hồi giấy phép hoạt động kinh doanh nền tảng thương mại điện tử, bên cạnh các biện pháp quen thuộc như trích tiền và phong tỏa tài khoản, ngừng sử dụng hóa đơn, kê biên và bán đấu giá tài sản.

Tại khoản 6 Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025, doanh nghiệp có thể xin nộp dần tiền thuế nợ trong thời hạn không quá 12 tháng và chưa bị cưỡng chế trong thời gian thư bảo lãnh có hiệu lực, với điều kiện có bảo lãnh của tổ chức tín dụng.

7. Chính sách mới về hóa đơn điện tử

Tại Điều 11 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn được sử dụng hóa đơn điện tử miễn phí dịch vụ trong 12 tháng kể từ khi bắt đầu sử dụng. Danh mục địa bàn xác định theo Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư của pháp luật về đầu tư.

Tại Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, trong đó có hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ cho thuê bất động sản; hộ kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp đã khấu trừ thuế; hoạt động góp vốn bằng tài sản vào tổ chức kinh tế; và tài sản điều chuyển từ công ty mẹ đến đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc.