Từ năm 2026, thủ tục thuế đối với doanh nghiệp mới thành lập đã được đơn giản hóa mạnh về mặt hình thức, nhưng được quản lý theo cơ chế điện tử – hậu kiểm – xử phạt rõ ràng. Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp bị xử phạt không phải do trốn thuế, mà do không thực hiện hoặc thực hiện sai các thủ tục thuế ban đầu hoặc do quan điểm chưa phát sinh doanh thu nên không cần làm thủ tục.
Bài viết này tổng hợp toàn bộ các nghĩa vụ và thủ tục thuế mà một công ty mới thành lập từ năm 2026 bắt buộc phải thực hiện, theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
- MÃ SỐ THUẾ DOANH NGHIỆP
Theo Luật Quản lý thuế 2019, mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế. Doanh nghiệp không phải nộp hồ sơ đăng ký mã số thuế riêng.
Ngay khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty đã tự động có mã số thuế và thuộc diện quản lý của cơ quan thuế theo phân cấp quản lý của cơ quan thuế.
Tuy nhiên, cần lưu ý việc có mã số thuế không đồng nghĩa với đã hoàn tất nghĩa vụ thuế ban đầu.
- TÀI KHOẢN GIAO DỊCH THUẾ ĐIỆN TỬ
Theo Luật Quản lý thuế 2019, việc kê khai, nộp thuế và giao dịch với cơ quan thuế được thực hiện chủ yếu bằng phương thức điện tử. Do vậy, Doanh nghiệp mới thành lập phải Kích hoạt tài khoản giao dịch thuế điện tử trên Cổng thông tin của cơ quan thuế và liên thông tài khoản này với mã số thuế doanh nghiệp. Nếu không có tài khoản giao dịch thuế điện tử, doanh nghiệp không thể nộp tờ khai thuế, không thể đăng ký hóa đơn điện tử và không thể thực hiện nghĩa vụ thuế đúng hạn.
- CHỮ KÝ SỐ (CHỨNG THƯ SỐ)
Chữ ký số là công cụ bắt buộc để doanh nghiệp:
- Kê khai thuế điện tử;
- Nộp thuế điện tử;
- Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử;
- Thực hiện thủ tục hành chính thuế khác.
Pháp luật không ấn định thời hạn cụ thể phải mua chữ ký số, nhưng trên thực tế doanh nghiệp không thể thực hiện bất kỳ nghĩa vụ thuế điện tử nào nếu chưa có chữ ký số. Do đó, doanh nghiệp mới thành lập nên mua chữ ký số ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ
Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC, từ 01/7/2022: 100% doanh nghiệp phải sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và Không còn cơ chế đặt in, tự in hoặc thông báo phát hành hóa đơn giấy.
Đối với doanh nghiệp mới thành lập, không bắt buộc phải mua hóa đơn điện tử ngay khi thành lập nhưng bắt buộc phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trước khi xuất hóa đơn đầu tiên.
Trường hợp đã phát sinh doanh thu nhưng chưa đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử được xem là vi phạm nghĩa vụ về hóa đơn và có thể bị xử phạt.
- KÊ KHAI THUẾ ĐỊNH KỲ (KỂ CẢ KHI CHƯA CÓ DOANH THU)
Một sai lầm phổ biến của doanh nghiệp mới thành lập là cho rằng “chưa có doanh thu thì không cần kê khai thuế”. Cách hiểu này không đúng với quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Theo Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế đúng kỳ hạn, bao gồm tờ khai thuế giá trị gia tăng và tờ khai thuế thu nhập cá nhân (nếu thuộc diện kê khai), kể cả trong trường hợp chưa phát sinh doanh thu hoặc chưa phát sinh số thuế phải nộp.
Trường hợp trong kỳ tính thuế, doanh nghiệp chưa phát sinh hoạt động kinh doanh hoặc chưa phát sinh nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện kê khai và ghi nhận số thuế bằng 0 theo quy định. Việc không nộp tờ khai thuế đúng hạn, dù không phát sinh doanh thu hay số thuế phải nộp, vẫn được xác định là hành vi vi phạm hành chính về thuế và có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
- THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
Doanh nghiệp phải xác định thu nhập chịu thuế và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo năm tài chính.
Thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ phát sinh khi có thu nhập chịu thuế, nhưng nghĩa vụ lập và nộp hồ sơ quyết toán vẫn tồn tại, kể cả trong trường hợp không có doanh thu hoặc lỗ.
- LỆ PHÍ MÔN BÀI (CẬP NHẬT TỪ 2026)
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ từ ngày 01/01/2026.
Do đó, doanh nghiệp thành lập từ năm 2026 không còn nghĩa vụ kê khai và nộp lệ phí môn bài.
- MỞ HỆ THỐNG SỔ KẾ TOÁN, SỔ THUẾ
Ngay từ khi bắt đầu hoạt động, doanh nghiệp phải:
- Mở sổ kế toán theo quy định của pháp luật kế toán;
- Ghi nhận đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh;
- Lưu trữ chứng từ kế toán, hóa đơn, sổ sách đúng thời hạn.
Việc không mở sổ kế toán, ghi chép không đầy đủ hoặc không lưu trữ chứng từ đúng quy định có thể dẫn đến Bị xử phạt hành chính; bị ấn định thuế hoặc bị đánh giá rủi ro cao khi thanh tra, kiểm tra thuế.
- CÁC NGHĨA VỤ THUẾ LIÊN QUAN KHÁC (TÙY TRƯỜNG HỢP)
Tùy vào hoạt động cụ thể, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm:
- Thuế nhà thầu;
- Thuế tiêu thụ đặc biệt;
- Thuế xuất nhập khẩu;
- Thuế bảo vệ môi trường;
- Nghĩa vụ khấu trừ và kê khai thuế thu nhập cá nhân cho người lao động.
KẾT LUẬN: Đối với doanh nghiệp mới thành lập từ năm 2026, thủ tục thuế không còn phức tạp về hình thức, nhưng rất dễ bị xử phạt nếu không hiểu đúng và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế ban đầu. Các rủi ro thường gặp nhất đến từ việc chưa có chữ ký số, chưa kích hoạt tài khoản thuế điện tử, không kê khai thuế đúng hạn hoặc phát sinh doanh thu nhưng chưa đăng ký hóa đơn điện tử.
Vì vậy, doanh nghiệp cần tiếp cận các thủ tục thuế ban đầu như một phần bắt buộc của quá trình thành lập, không phải là công việc phát sinh sau này.
Để lại một bình luận