Các khoản tiền trợ cấp, phụ cấp không chịu thuế thu nhập cá nhân

Bài viết cập nhật theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Thuế thu nhập cá nhân có ý nghĩa trong việc góp phần thực hiện công bằng xã hội, điều tiết một phần thu nhập từ người có thu nhập cao sang người có thu nhập thấp hoặc không có thu nhập thông qua công tác an sinh xã hội. Tuy nhiên, không phải bất cứ khoản thu nhập nào của công dân cũng bị xem là đối tượng chịu thuế.

Xem thêm: Phương thức chuyển phụ cấp lương hiện tại thành khoản hỗ trợ, tiền thưởng để tránh đóng bảo hiểm xã hội

Sau đây, Tư vấn Nhật Hướng xin tổng hợp các khoản phụ cấp, trợ cấp và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật hiện hành không phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Các nội dung này được quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và được hướng dẫn chi tiết tại Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Nhóm thứ nhất: các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế

Tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác đều thuộc thu nhập chịu thuế, trừ các khoản sau:

1. Trợ cấp, phụ cấp ưu đãi hằng tháng và trợ cấp một lần theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.
2. Trợ cấp hằng tháng, trợ cấp một lần đối với các đối tượng tham gia kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ.
3. Trợ cấp, phụ cấp quốc phòng, an ninh; trợ cấp, phụ cấp đối với lực lượng vũ trang.
4. Phụ cấp độc hại, nguy hiểm và bồi dưỡng bằng hiện vật đối với ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm.
5. Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực.
6. Phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí do cơ quan Việt Nam ở nước ngoài chi trả cho thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, phu nhân hoặc phu quân và con đi theo.
7. Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hằng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
8. Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật.
9. Trợ cấp đối với các đối tượng được bảo trợ xã hội theo quy định của pháp luật về bảo trợ xã hội.
10. Phụ cấp phục vụ đối với lãnh đạo cấp cao.
11. Trợ cấp một lần đối với cá nhân khi chuyển công tác đến vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn; hỗ trợ một lần đối với cán bộ, công chức làm công tác về chủ quyền biển đảo; trợ cấp chuyển vùng một lần đối với người nước ngoài đến cư trú tại Việt Nam, người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, người Việt Nam cư trú dài hạn ở nước ngoài về Việt Nam làm việc.
12. Phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản.
13. Phụ cấp đặc thù ngành, nghề.

Nhóm thứ hai: các khoản không mang tính chất tiền lương, tiền công

Tại khoản 4 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định các khoản thu nhập không mang tính chất tiền lương, tiền công sau đây không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Đây là nhóm mà doanh nghiệp thường gặp nhất trên bảng lương:

1. Tiền thưởng kèm theo các danh hiệu được Nhà nước phong tặng; tiền thưởng kèm theo danh hiệu thi đua và các hình thức khen thưởng theo pháp luật về thi đua khen thưởng; tiền thưởng kèm theo giải thưởng quốc gia, giải thưởng quốc tế được Nhà nước Việt Nam thừa nhận; tiền thưởng về cải tiến kỹ thuật, sáng chế, phát minh được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận; tiền thưởng về việc phát hiện, khai báo hành vi vi phạm pháp luật.
2. Khoản hỗ trợ của người sử dụng lao động cho việc khám bệnh, chữa bệnh hiểm nghèo cho bản thân người lao động (NLĐ) và thân nhân của NLĐ. Mức không tính thuế là số tiền hỗ trợ thực tế theo hóa đơn, chứng từ nhưng tối đa không quá số tiền viện phí sau khi đã trừ phần chi trả của tổ chức bảo hiểm.
3. Khoản tiền theo chế độ sử dụng phương tiện đi lại trong cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức Đảng, đoàn thể; và phương tiện phục vụ đưa đón NLĐ từ nơi ở đến nơi làm việc và ngược lại theo quy chế của đơn vị.
4. Khoản tiền nhận được theo chế độ nhà ở công vụ.
5. Tiền mua vé máy bay do người sử dụng lao động trả thay cho NLĐ là người nước ngoài, hoặc cho NLĐ Việt Nam làm việc ở nước ngoài, về phép mỗi năm một lần.
6. Tiền học phí cho con của NLĐ nước ngoài học tại Việt Nam và con của NLĐ Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài học tại nước ngoài, theo bậc học từ mầm non đến trung học phổ thông, do người sử dụng lao động trả thay.
7. Khoản tiền người sử dụng lao động mua cho NLĐ sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc và không có tích lũy về phí bảo hiểm, bao gồm sản phẩm sức khỏe và bảo hiểm tử kỳ không hoàn phí.
8. Khoản chi trả thay tiền đào tạo nâng cao trình độ, tay nghề cho NLĐ phù hợp với công việc chuyên môn, nghiệp vụ của NLĐ hoặc theo kế hoạch của người sử dụng lao động.

Nhóm thứ ba: các khoản chỉ được miễn trong hạn mức

Nhóm này khác hai nhóm trên ở chỗ khoản chi không được loại trừ hoàn toàn, mà chỉ phần trong hạn mức mới nằm ngoài thu nhập chịu thuế. Phần vượt hạn mức phải tính thuế.

Phân biệt với các khoản không tính đóng bảo hiểm xã hội

Đây là chỗ nhiều đơn vị nhầm lẫn. Danh mục không chịu thuế TNCN và danh mục không tính đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) được xây dựng theo hai tiêu chí khác nhau, nên một khoản có thể thuộc danh mục này mà không thuộc danh mục kia.

Ví dụ dễ thấy là khoản thưởng theo kết quả kinh doanh. Khoản này biến động theo năng suất và mức độ hoàn thành công việc nên không thuộc căn cứ đóng BHXH, nhưng tại điểm i khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền vẫn thuộc thu nhập chịu thuế TNCN.

Mốc áp dụng của quy định mới

Tại khoản 1 Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Tuy nhiên tại khoản 2 Điều này, các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Như vậy khi quyết toán thuế TNCN của năm 2026, các nội dung nêu trên được áp dụng cho cả năm, không chia năm thành hai giai đoạn theo ngày Luật có hiệu lực.

Căn cứ pháp lý

TƯ VẤN NHẬT HƯỚNG